KAPALI ÇARŞI & OTOPSİ

 

O yıllarda, bir gece Beyoğlu'nda, Balıkpazarı'nda, Cumhuriyet meyhanesinde Orhan'la Halim [Şefik Güzelson] yine karşılıklı kafayı buluyorlardır. Orhan bir ara Halim'den bir kalem ister. Halim'in mendil cebinde küçük bir kalem her zaman bu gibi işleri bekler. Kalemi alır, kendi cebinden bir de uzun bir kağıt çıkarır. Üzerinde 50-60 dize. Yarım saat önce, Ankara Caddesi'nde Ölmez Eserler Yayınevi'nin önünde Orhan, Halim'e onları okumuş sonra da düşüncesini sormuştur. Halim'in karşılığı:

- Herhalde bir taslak bu.

Gerçekten bir taslaktır bu. Cumhuriyet'te Halim'den kalemi aldıktan sonra Orhan onların çoğunu silip atmaya başlar. Atar, atar. Beş dakika sonra geriye sadece 16 dize kalmıştır. Bu da "Kapalı Çarşı" şiirinden başkası değildir:

Giyilmemiş çamaşırlar nasıl kokar bilirsin,

Sandık odalarında;

Senin de dükkânın öyle kokar işte.

Ablamı tanımazsın, 

Hürriyet'te gelin olacaktı, yaşasaydı;

Bu teller onun telleri, 

Bu duvak onun duvağı işte, 

Ya bu camdaki kadınlar?

Bu mavi mavi,

Bu yeşil yeşil fistanlı...

Geceleri de ayakta mı dururlar böyle?

Ya şu pembezar gömlek?

Onun da bir hikâyesi yok mu?

Kapalı Çarşı deyip de geçme;

Kapalı Çarşı,

Kapalı kutu.

(Varlık, 1947)

(SALÂH BİRSEL - Boğaziçi Şıngır Mıngır)

***

İlk şiirleri 1943 yılında Servet-i Fünûn, Uyanış dergisinde yayınlanan Halim Şefik Güzelson'un şiirlerinde Garip şiirinin etkisi gözlenir. Yayınlanmış tek şiir kitabı olan "Otopsi" yayınlandığında Melih Cevdet Anday kitabı eleştirirken:

"Ozan Halim Şefik neden sonra çıkardı kitabını; oysa birlikte başlamıştık şiir yazmaya; gerçi az yazardı, seyrek yazardı, ama yazdıkları belleğimizde kalırdı hep. Otopsi'yi görünce yıllar öncesini anımsadım bundan ötürü. Halim Şefik. bu küçük kitabı ile bizim kırk yıllık şiirimizi temize çıkarmıştır. Evet, küçük bir kitap, ama yaşamı savaşım içinde geçmiş, acı çekmiş bir kişinin tanığı" demiştir.

- Orhan Veli'ye ağıt -

   

OTOPSİ

Morgda açılınca kafatası,

Doktor beyler beyin gördüler.

Ve indirince tenkafesine neşteri,

Doktor beyler yürek gördüler.

Hayran kaldılar!

Yürekte ne gördüler dersiniz?

Yürekte.. memleket gördüler, dünya gördüler.

Bir de dost gördüler..

Ama bu işde doktor beyler,

Besbelli geç kaldılar,

Çok geç kaldılar.

HALİM ŞEFİK GÜZELSON

Orhan Veli'nin vefatının 75. yılı, özlemle...